Kedilerde Anormal Davranış Nedenleri

Kedilerin normal davranışı bilinemezse; normal kedinizin davranışını anormal, anormal davranan kedinizin davranışını ise normal kabul edebilirsiniz . Peki ya kediniz gerçekten anormal davranışlar sergiliyor ise (ve siz bunu bilmiyorsanız) süreçteki bu psikolojik problemler ileri de düzeltilebilir midir yoksa kalıcı bir nitelik taşır mı?  Bu sorularla beraber ilaç tedavisi ilk başvurulacak yöntemler arasında mıdır? İşte kedilerdeki davranış bozukluğuna dair merak edilen gerçekler..
Psikolojik Kedi Hastalıkları
Kedilerde Davranış Bozukluğu

Tavsiye Yazı : Sağlıklı bir kedinin fiziksel yapısı nasıl olmalıdır?

KEDİ DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI

Genelde kediler başkalarından diğer pet hayvanlarından korktukları için kendi bölgelerini korumak amacıyla temas irritasyonu olduğu için yada oyun sırasında aşırı uyarıldığı için ısırır yada tırmalar, agresyon gösterirler ,sinsi sinsi sürünüp hamle yapıp saldırırlar.

Bazende kedilerde amaçsız tekrarlayan davranışlar vardır. Stereotip (stereo=klişe) davranışlar olarak da adlandırılırlar. Obsesif davranış ; bilinçsizce yapılan,inatçı,yineleyici bir dürtüsel davranıştır;yada saplantıdır takıntıdır. Kompülsiyon ise obsesyona yada saplantı davranışa yanıt olarak bir eylemi yapmaktır. Anksiyete ise kompulsif eylemin gerçekleştirilememe durumudur.

Obsesif-Kompülsif Bozukluklar:

Obsesif-kompülsif davranışlar; temizleme ve yalanmada abartı ,pika denilen gıda niteliği olmayan nesneleri yeme,histeri nöbetleri şeklinde manik koşuşturmalar, sürekli sızlanma-ağlama seyirtme hareket ve tikler şeklinde kendini gösterir.

Bunların nedeni tam olarak bilinmese de stres önemli bir rol oynar.Bu stereotipik davranışlar genetik de olabilir.Örneğin doğu orijinli siyam ve burma kedilerinde stres durumlarında yün emme görülür.Bazılarına göre yüne kokusunu veren lanolin, annesinin memesinin ucunu hatırlatır.
Rutinin dışında gelişen her durum kedide endişe ve korkuya neden olur.Çünkü kediler alışkanlıklarıyla yaşarlar,değişiklikten hoşlanmazlar.

Ani Değişiklilere Dikkat!

Ev değişikliği ,eve yeni bir bireyin katılması,eve yeni bir hayvan almak , hatta eve yeni bir eşya gelmesi bile kediyi alarma geçirir.Eğer kedi sürekli endişede ise tuvalet kabı dışında her yere çiş kaka yapar.Aşırı temizlenir yalanır,agresif olur.

Doğal Davranışından Ayırt Edilmesi Gerekir.

Davranış bozukluklarından hayvanın doğal davranışlarını ayırmak gerekir.Örneğin mobilya tırmalamak , idrar püskürtmek , evdeki saksı çiçeklerini kemirmek gibi istenmeyen davranışları aslında hayvanın normal ihtiyaçlarını giderme dürtüsüdür.Tırnak bakımı yapıp,tırnağın ölü katmanlarını temizleyip,egzersiz yapmak için mobilyaları tırmalayabilir.Bölge işaretlemek için idrar püskürtür. Midesindeki tüy yumaklarından kurtulmak için çiçekleri kemirir.Bunlar hayvanın doğal davranışlarıdır.Bunlardan men etmek yerine çözümler bulunmalıdır.Tırmalama sütunu,kısırlaştırmak,maydanoz,çim vs. yetiştirmek gibi.

Davranış problemleri obsesif- kompülsif davranışlar,anksiyete, stereotip davranışlar ve agresyonu kapsar.Davranış problemleri deyince ,her yere çiş kaka yapmak, aşırı temizlenmek,pika,sürekli ağlamak,saldırmak anlaşılmalıdır. Kumun kirli olması,tuvalet kabının kirli olması, tuvalet kabının güvenli yerde olmaması,kumun deodorantlı olması ya da eve yabancı birilerinin gelmesi tuvalet giderilmesinde sapmalara neden olur.Hepsinin temelinde stres vardır.Agresyon, bölge korumak ya da temas irritasyonundan doğabilir.

Davranış Bozukluğunun Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Stereotipik davranışlar ya da obsesif-kompülsif davranışlar dediğimiz bu takıntılar için insanlarda kullanılan psikoaktif ilaçlar kullanılabilir. Ancak insanlarda olduğu gibi kedilerde de etkisi kediden kediye farklı olur. Ancak bulantı, kusma gibi paradoksal(çelişkili) etkileri de olabilir.
Davranış bozukluklarının ilaçlı tedavilerinde farklı farmakolojik etkili ilaçlardan faydalanılabilir.
Akut korku için trankilizanlar kullanılabilir. Diazem,zanaks gibi.Bu tip ilaçlar hızla sinir sistemi fonksiyonlarını bastırır.Uzun süre kullanımları letarji,uyuşukluk,koordinasyon bozukluğu,iştah kaybı hatta karaciğer yetmezliği yapabilir.

Korku ve endişe azaltıcı ilaç olarak serotonerjik ilaçlar uygulanabilir.Örneğin prozac. Bu depresyona karşı kullanılır. Serotonini yükseltip,depresyonu giderir. Beynin serotonin sağlamasını artırarak sinir hücrelerine etki yapıp anksiyeteyi giderir.

Önceleri davranış bozukluklarında progesteron deriveleri de kullanılırdı.Ancak; hormon dengelerini bozduğu ve diyabet gibi bazı hastalıklara altyapı hazırladığı için progesteron kullanımı artık tercih edilmemektedir.Öte yandan progesteron gebeliğin devamını sağlayan hormondur.Sakinlik verir.
Diğer ilaçlarla kıyaslandığında en emin etkilisi serotonerjik ilaçlardır.Ancak ilaçla tedavi kesinlikle veteriner hekim kontrolünde yapılmalıdır. Gerçek stres faktörleri ortadan kaldırılamıyorsa , ilaçlı tedavi başvurulacak son çaredir.

Alıntı:CATNIP, Tufts University School Of Veterinary Medicine,Ağustos 1996 Hazırlayanlar. Gülay Ertürk


Yorum Yapmak İster Misiniz?

2 komentar