22 Şub 2020

Kedilerdeki Korona Virüsü İnsanlara Bulaşır Mı?


1. Bölüm: 

Virüs Nedir? Virüsleri İlk Keşfeden Kişi Kimdir? Virüsler Tehlikeli Midir?

Virüsleri ilk olarak keşfeden kişi luis Pastör'dür. Luis pastör hasta olan canlıda hastalığa neden olan herhangi bir bakteri yada mikroorganizmanın olmadığını fark edince latince de zehir ya da hücreden türeyen öz anlamına gelen virüs kavramını kullanmıştır. 1931 yılında Ruska Ve Max Knoll adlı iki alman mühendis elektron mikroskobu altında virüsleri keşfetmiştir. Elinize 1 kalem alın arkadaşlar. Ve bu kalemi 1 milyar kat küçültün. İşte virüslerin boyutlarına ulaştınız. Bu kadar küçük olan canlılar dan bahsediyoruz. Hücre zarı dahi olmayan ve hatta canlı ya da cansız olup olmadığı tartışılan varlıklardan.

Peki bu kadar küçük olan bu canlılar salgın hastalıklara neden olmamış mıdır? 

Elbette olmuştur, örneğin infuluenza A, kuş gribi ya da ispanyol gribi dediğimiz virüs 20 milyon insanın ölümüne neden olmuştur. 20 milyon insan arkadaşlar. 20 milyon. Dünya haritası incelendiğinde 242 ülkeden yalnızca 58 tanesi 20 milyon nüfusun üstünde olduğu görülür. Yani Türkiye nüfusunun dörtde biri Hollanda ya da Kazakistan Nüfusunun haritadan silindiğini düşünün. Zihninizde umarım tehlikenin boyutunu canlandırabilmişimdir.

1944 ve 1945 yılı yaz aylarında Batı Kırım steplerinde çoğunlukla ürün toplamaya yardım eden sovyet askerleri arasında görülen KKKA (Kırım Kongo Kanamalı Ateşi) ya neden olan virüs 35 ülkeye yayılmıştır. 2002 yılında Türkiye'de ilk kez görüldükten sonra 10 bin vakıa ve 500 kişinin ölümüne neden olmuştur.

Hong Kong'da 2003 yılında ortaya çıkan SARS virüsü 37 ülkeye yayılmış ve 2016 yılında Ukrayna'da 319 kişinin ölmesine denen olmuştur.

Bu kadar hızlı bir şekilde yayılan virüslere karşı dünya sağlık örgütü neden çok basit önlemler almamız gerektiği ile ilgili vurgular yapmaktadır. Örneğin elimizi sabunla yıkamak, etleri ve yumurtaları pişirmek ya da yaban-çiftlik hayvanları ile temasımızda mutlaka koruyucu önlemler almak gibi.

Çünkü arkadaşlar bu tür önlemler çok basit olmasına rağmen çok değerlidir. Belki de bu tedbirler 1918 yılında biliniyor olsaydı 20 milyon insan ölmeyecekti. 
kedi-fip-hastaligi
Kedi Corona Virüsü

2. Bölüm :

Kedilerde Korona Virüsü

Kedilerde bulunan korona virüsü fekal-oral yolla bulaşır. Yani dışkı ve ağız yoluyla.. Çok az miktarda kedi salyasında da korona virüsüne rastlanılmıştır. Her yaştan kedilerde korona virüsüne rastlanılmakla birlikte özellikle 6-12 aylık kediler ve 13 yaşından büyük kedilerde daha sık bir şekilde görülmektedir. Klinik olarak kusma, ishal, halsizlik ve ateş görülür. Fakat bu bulgular korona virüsünü teşhis etmemiz için yeterli değildir. Bu yüzden mutlaka kedi korona virüsünü tespit edebilecek kitler kullanılması gerekir. Bu kitlerin yanılma payı %5 dir. (Yani doğruluk oranı %95 dir)

Kedilerdeki Korona Virüsü Neden Önemlidir?


Kedilerdeki korona virüsü bizim için çok önemlidir. Tedavi edilmezse fip dediğimiz feline infeksiyöz peritonitis dediğimiz kedi hastalığına dönüşür. Fip'in ıslak ve kuru olmak üzere iki formu vardır. Islak formunda kedinin karın bölgesi zamanla şişer. Karın bölgesinde sarı yapışkan asidik bir sıvı birikir. Bu sıvı bazen 1 litreye kadar ulaşabilir.Kuru formunda ise dispne dediğimiz solunum güçlüğü görülür. Ayrıca nevrotik (sinirsel) belirtiler ile birlikte göz hastalıkları şekillenebilir. Kuru formunda eksudat (sıvı) ya hiç yoktur ya da çok azdır. Kediler fip hastalığına yakalanırsa yaklaşık olarak 5 hafta yaşarlar. O yüzden kitlerle bu virüsün tespiti çok önemlidir. Kitler pahalı değildir.

Kedilerdeki Korona Virüsü İnsanlara Geçer Mi?


Kedilerde bulunan corona virüsü insanlara geçmez. Köpeklere ya da başka bir canlıya da geçmez. Bunla alakalı herhangi bir bulguya rastlanılmamıştır. 

Kedilerde FİPe Karşı Aşı Var Mıdır?


Kedilerdeki korona virüsüne karşı Türkiye'de bir aşı yoktur. ABD ve Kanada primucell ve felocell adlı iki aşı bulunmakta. İkisi'de 16 haftalık ve daha büyük kedilere intranasal yani burun içinden uygulanmaktadır. 1 yıl içerisinde de tekrarı yapılmaktadır. 

Korona Virüsü Tespit Edilmiş Kedi İçin Neler Yapılabilir?


Korona virüsünün tespit edilmiş olması kedinizde fip e dönüşeceği anlamına gelmeyeceğini unutmayınız. Korona virüsünü taşıyan bir çok kedi uzun süre yaşayabilir. Fakat dikkat etmeniz gereken bazı hususlar vardır.

1- Kedilerde korona virüsünün bulaşması ağız ve dışkı yoluyla olduğu için mama ve tuvalet kaplarını mutlaka günlük olarak dezenfekte ediniz.

2- Kedinizde korona virüsü tespit edildiyse başka kedilerle aynı ortamda bulundurmayın çünkü diğer kedilerde bulaştırır.

3-Sizin kedinizde korona virüsü yoksa dışarıdan bir kediyle corona virüsü testi yaptırmadan oynamasına izin vermeyiniz.

4-Dışarıda sokak kedisine dokunduysanız mutlaka elinizi ya da kontamine olduğunu düşündüğünüz neresi varsa mutlaka temizleyiniz.

5-Protein ağırlıklı beslemek bağışıklık sistemini artıracağı için kaliteli mamaları tercih ediniz. (Somon ağırlı besleyebilirsiniz tabi ki pişmiş olmalı)

6- Stres oluşturacak faktörlerden uzak durunuz. Örneğin kedinizin eşyalarının yerini değiştirmeyiniz. Kedinizle oyun oynayarak onunla bağınızı artırınız.


3- Medisan yayıncılık Kedi Ve Köpek Hastalıkları Kitabı: Kedilerdeki Korona Virüsü (Fip, Feline Enfeksiyöz Peritonitis)




Geri
ileri

Veteriner Hekim 'ın Youtube Kanalına ABONE Ol

Evcil hayvan sahiplerine, büyükbaş ve küçükbaş yetiştiriciliği yapan ziyaretçilerimize google aramalarında en çok merak ettikleri konularla ilgili bilgileri sayfamda bulabilirsiniz. Veteriner Hekim Abdullah ŞAH

0 yorum: